Богомилизмот во духовната култура на Македонија

Богомилизмот во духовната култура на Македонија е обработено во книгата на Маја Ангеловска-Панова како значаен елемент од духовното наследство на Македонија. Делото навлегува во историскиот контекст на богомилството, прикажувајќи го како движење што ја предизвикало православната христијанска црква преку промовирање идеи за духовна чистота, отфрлање на материјалното богатство и критика на црковната хиерархија. Ангеловска-Панова ги испитува корените на доктрината во манихејските и павликијанските влијанија, нагласувајќи ја нејзината привлечност меѓу пониските слоеви во услови на општествени и економски немири во Византиската империја.

Во македонски контекст, книгата истакнува како богомилството се проширило низ области како Преспа и Охрид, влијаејќи врз локалните религиски практики и доведувајќи до судири со византиските власти. Се разгледуваат клучните личности и текстови поврзани со движењето, како учењата на поп Богомил, и се анализираат хагиографски извори што ги прикажуваат богомилите како еретици. Авторката тврди дека богомилскиот акцент на аскетизмот и моралната реформа нашол одглас во македонските народни традиции, создавајќи уникатен спој на хетеродоксни верувања во рамките на поширокиот словенски културен простор.

Културните импликации на богомилството, како што се изложени во монографијата, се протегаат и во книжевноста, уметноста и фолклорот, каде што опстојуваат мотиви на дуализам и антиклерикализам. Ангеловска-Панова поставува теза дека оваа ерес придонела за развојот на македонскиот духовен идентитет, влијаејќи врз подоцнежни движења и оставајќи траги во апокрифните списи и усната традиција. Во крајна линија, книгата ја нагласува улогата на богомилството како катализатор на религиска разновидност и дисидентство во средновековна Македонија, збогатувајќи ја духовната култура на земјата и покрај официјалната репресија.