Loading...
2026
Македонски
Историја на жените во Македониjа кон краjот на XIX и во првата половина на XX век
од Петар Тодоров, „ХEРА“ - Асоцијација за здравствена едукација и истражување, Тиииит! Инк.
Пристап до книгата
Забелешка
Ова дело е преземено од „ХEРА“ - Асоцијација за здравствена едукација и истражување. Материјалите се користат за научни, образовни и културно-историски цели, во функција на зачувување, проучување и промоција на македонското културно наследство.
Опис
Историја на жените во Македонија кон крајот на XIX и во првата половина на XX век е историска читанка што ги обработува улогите, искуствата и дејствувањето на жените во клучните општествено-политички процеси на овој период . Делото го опфаќа времето од доцниот османлиски период, преку националните движења и војните, до создавањето на македонската држава во 1944 година.
Особено внимание се посветува на учеството на жените во револуционерното движење, во Илинденскиот период и во Народноослободителната борба, како и на нивната улога во образованието, здравството и работничките движења. Читанката покажува дека жените биле активни учеснички во политичките и општествените процеси, и покрај ограничувањата на патријархалното општество.
Во исто време, делото има јасна педагошка цел, поттикнувајќи критичко размислување преку работа со историски извори, сведоштва и визуелен материјал. Како извор, таа претставува интердисциплинарен обид за проширување на историографскиот наратив и за вклучување на женската перспектива во македонската историја.
За авторите
Author
Проф. д-р Петар Тодоров е македонски историчар и редовен професор во Институтот за национална историја во Скопје, при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“. Неговиот научен интерес е насочен кон османлиските и постосманлиските простори на Балканот, османлиското наследство во современите национални држави, јавната употреба и злоупотреба на историјата, како и кон наставата по историја и учебниците.
Дипломирал историја во Скопје, продолжил со постдипломски студии во Париз, а докторирал во 2013 година со истражување за Скопје во последниот век од османлиското владеење. Во својата академска кариера дејствувал и како визитинг-истражувач и визитинг-професор во Тирана и Истанбул.
Покрај наставната и научната работа, Петар Тодоров учествува и во повеќе домашни и меѓународни иницијативи поврзани со историското образование, сеќавањето на Холокаустот и историскиот дијалог во Југоисточна Европа. Неговите трудови и јавни настапи се препознатливи по интересот за историографија, идентитет, меморија, национализам и политичка употреба на минатото на Балканот.
Institution
ХЕРА е македонска граѓанска организација основана во 2000 година. Таа дејствува во областа на сексуалното и репродуктивното здравје и права, здравствената едукација, родовата еднаквост и услугите за поддршка на ранливи групи. Со текот на времето, од иницијатива насочена кон подигнување на свеста за ХИВ, прераснала во значајна организација што ги обединува едукацијата, застапувањето и директните здравствени и социјални услуги во Македонија.
Institution
Тиииит! Инк.(2011)
Тиииит! Инк. е македонска граѓанска организација што произлегува од феминистички активизам. Основана е во 2011 година како неформална група, а во 2014 година е регистрирана како непрофитна организација. Нејзината работа е насочена кон женските права, родовата еднаквост, репродуктивните права, феминистичката култура и поддршката на маргинализирани заедници.
Со текот на времето, Тиииит! Инк. од локална феминистичка иницијатива прерасна во препознатлива организација што ги поврзува активизмот, културната продукција, јавното застапување и работата со заедницата во Македонија. Преку своите активности, таа промовира феминистички вредности во општеството и отвора простор за женски гласови, уметнички израз и општествен ангажман.