Народносната свест на македонските Словени

„Народносната свест на македонските Словени“ од Ангел Динев е првата книга од библиотеката „Македонија“. Во делото се застапува ставот дека етнографската идеја на македонските Словени претставува суштината на македонскиот национализам и дека таа е навремена и обединувачка концепција. Авторот смета дека проучувањето на оваа идеја е од клучно значење за сите јужни Словени, со цел да ѝ се помогне на Македонија и да се надминат регионалните спорови.

Книгата ја проследува историјата на македонското национално будење, започнувајќи од борбата против Патријаршијата, а подоцна и против Егзархијата. Таа ја прикажува дејноста на личности како скопскиот митрополит Теодосиј (Гологанов) и митрополитот Партениј Зографски, кои се залагале за независна македонска црква и за образование на мајчиниот, македонски јазик. Авторот ја критикува „Младата македонска книжевна дружина“ и револуционерната организација поради, како што наведува, „кобната грешка“ што ја направиле со прифаќањето на бугарското писмо како привремена мерка, со цел целосно да се посветат на политичкото ослободување. Оваа одлука, условена од економските тешкотии и стравот од борба на два фронта, овозможила создавање на „лажна македонска јавност“ во Бугарија и довела до задушување на македонската национална идеја.

Понатаму, во делото се објаснува дека оваа почетна грешка продолжила да биде проблем и по Илинденското востание, кога расправите околу седиштето на Централниот комитет и други организациски прашања добиле предност во однос на етничкото прашање.

Авторот заклучува дека непоставувањето на етничката свест како врвен приоритет претставувало голема и судбоносна грешка, која ја ослабнала борбата за слободна и независна Македонија и овозможила полесно навлегување на надворешни влијанија во револуционерната организација.