На која словенска гранка ѝ припаѓаат Словените во горна Албанија и во Македонија

„На која словенска гранка ѝ припаѓаат Словените во Горна Албанија и Македонија“, напишана од Деспот Баџовиќ од Македонија во 1878 година, е етнографска и лингвистичка студија која има за цел да докаже дека словенското население во Македонија не е бугарско, туку претставува народ кој е најблиску сроден со Србите. Баџовиќ тврди дека националниот идентитет на еден народ треба да се определува врз основа на неговиот јазик, обичаи и историја, а токму на овие елементи се темели и неговата анализа.

Јадрото на аргументацијата на Баџовиќ се состои од лингвистички и културни споредби. Од јазичен аспект, тој истакнува дека македонскиот говор споделува важни фонетски и граматички особености со српскиот јазик, како што се гласовите ќ, ѓ и џ, за кои смета дека не се присутни во бугарскиот. Од културен аспект, тој ја наведува славата, семејниот празник посветен на заштитникот-светец, како исклучиво српска традиција која, според него, е широко распространета и меѓу Македонците. Оваа традиција, заедно со други заеднички обичаи, тој ја претставува како клучна врска меѓу двата народа.

Во заклучокот, Баџовиќ во својата книга се спротивставува на доминантниот став на неговото време дека македонските Словени се Бугари. Преку лингвистички докази и културни традиции, како што се славата и различни празнични обреди, тој тврди дека Македонците претставуваат посебна словенска група, но таква што, според неговото гледиште, припаѓа на српската гранка на словенското семејство.