Македонија пред Друштвото на народите

Македонија пред Друштвото на народите (1920–1921) од Војо Кушевски ги разгледува обидите македонското прашање да биде поставено на меѓународната сцена во првите повоени години. Во почетните поглавја се анализира Версајскиот систем за заштита на малцинствата и неговите ограничувања, при што се нагласува дека формалните гаранции не ја решиле специфичната положба на македонскиот народ по поделбата на земјата меѓу балканските држави. Авторот ја истакнува противречноста меѓу прокламираниот принцип на самоопределување и политичката реалност што ги маргинализирала македонските национални стремежи.

Значителен дел од делото е посветен на дејноста на македонските организации и емигрантски групи кои преку петиции, меморандуми и дипломатски иницијативи се обидувале да добијат внимание од Друштвото на народите. Книгата ги реконструира обраќањата на македонските студенти и активисти во Женева, нивните контакти со функционери на Друштвото и барањата за политичка автономија, културни права и ревизија на мировните договори. Кушевски нагласува дека овие напори имале цел македонското прашање да се третира не како малцинско, туку како прашање на национални права и државност.

Публикацијата комбинира документарен материјал со политичка интерпретација за да покаже како македонското прашање било артикулирано во меѓународните институции во периодот 1920–1921 година. Потпирајќи се на петиции, дипломатска кореспонденција и современи коментари, студијата дава увид во раните обиди за интернационализација на македонската кауза и во реакциите на Друштвото на народите. Делото претставува извор за проучување на односот меѓу македонскиот политички активизам и системот на меѓународна заштита на малцинствата по Првата светска војна.