Охридската Архиепископија

Охридската архиепископија од Славко Димевски претставува историска студија што го следи развојот на една од најзначајните црковни институции во Македонија од доцната антика до XX век. Делото започнува со преглед на ширењето на христијанството во Македонија и создавањето на раните црковни структури, поврзувајќи ја традицијата со Јустинијана Прима и мисионерската дејност на светите Кирил и Методиј. Особено се нагласува улогата на словенската писменост и дејноста на Климент и Наум како темел за оформување на самобитна охридска црковна традиција.

Значаен дел од студијата ја обработува трансформацијата на Архиепископијата во средновековниот период, нејзиното издигнување во времето на Самуил и продолжувањето по византиското освојување. Институцијата се прикажува како духовен, културен и административен центар што ја зачувал словенската богослужбена практика и ја поттикнувал книжевната дејност. Наративот ја следи Архиепископијата низ византиската, српската и османлиската власт, нагласувајќи ја нејзината автономија и притисоците што ги трпела, сè до укинувањето во 1767 година. Истовремено се разгледуваат и обидите за нејзина обнова во XIX век.

Завршните поглавја ја анализираат XX-вековната иницијатива за обновување, што кулминирала со воспоставувањето на Архиепископијата во рамките на Македонската Православна Црква. Студијата ги поврзува историските извори со историографската анализа за да ја прикаже институционалната континуитет на охридската традиција низ различни политички епохи. Делото претставува извор за разбирање на односот меѓу црковната организација, културниот идентитет и општествениот развој во Македонија.