Моето учество во револуционерните борби на Македонија

Пристап до книгата

Опис

Во „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“, Алексо Мартулков дава сведоштво од прва рака за својот живот и политички ангажман. Делото е објавено на македонски јазик во 1954 година од Институтот за национална историја и претставува мемоарска хроника што ги опфаќа неговите најрани години, од младоста под османлиска власт, преку раното прифаќање на социјалистички идеи, па сè до создавањето на првите социјалистички групи во Македонија. Мартулков живописно го опишува своето револуционерно дејствување во рамките на ВМОРО и ВМРО (Обединета), вклучително и учеството во организирањето и поддршката на Илинденското востание.

Текстот изобилува со лични анегдоти и директни сеќавања кои фрлаат светлина врз мотивите на авторот, внатрешните расправи меѓу револуционерите и идеолошките поделби што ги обликувале националното и социјалистичкото движење. Овие записи се издвојуваат по јасниот стил, емоционалната тежина и деталните описи на настани, разговори и лични искуства, иако Мартулков нагласува дека отсуството на зачувани документи и субјективноста на меморијата се ограничувања што треба да се имаат предвид.

Ѓорѓи Абаџиев, авторот на предговорот, ја истакнува историската и научната важност на мемоарите: и покрај личниот тон и повремената субјективност, тие претставуваат реток и исклучително вреден примарен извор за разбирање на социјалистичките и револуционерните струи во Македонија на почетокот на XX век. Абаџиев подвлекува дека вакво непосредно сведоштво, особено од жив учесник, нуди посебен и опиплив увид во времето, што го прави делото истовремено историски значајно и читливо за пошироката публика.

За авторот

Author

Алексo Мартулков(1878 - 1962)

Алексо Мартулков е македонски социјалистички револуционер и публицист, вбројуван меѓу првите организирани социјалистички дејци од Македонија. Како член на Македонската социјалистичка група, а подоцна и на ВМРО (Обединета), се залагал за ослободување и политичка еманципација на Македонија. Роден во Велес во сиромашно семејство, рано останал без родители и образованието го продолжил во Битола и Скопје, каде што под влијание на револуционерни и социјалистички кругови формирал тајна ученичка група, поради што бил исклучен од Педагошкото училиште. Подоцна престојувал во Софија и Женева, а по враќањето во Македонија се вклучил во револуционерните активности на МРО/ВМРО, дејствувајќи во Велес и Куманово и помагајќи на ранетите за време на Илинденското востание.

По Втората светска војна, Мартулков се враќа во Македонија и учествува во работата на АСНОМ, по што станува член на неговиот Президиум, а бил и пратеник во Собранието на Македонија. Во септември 1944 година бил меѓу потписниците на Апелот до Македонците во Бугарија, заедно со други истакнати дејци од македонското револуционерно движење.

Носител е на Илинденска споменица, а своите мемоари „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“ ги завршил во 1953 година; делото е објавено во 1954 година од Институтот за национална историја. Во спомените обработува теми поврзани со борбата против османлиската власт, внатрешните поделби и идеолошките судири во Организацијата, како и спротивставувањето на соседните пропаганди. Подоцна, разочаран, повторно се враќа во Софија, каде што и умира.

1954

Македонски