Ванчо Михајлов

Иван Михајлов, познат и како Ванчо Михајлов или Радко, бил револуционер и политички лидер на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО). Роден во Ново Село, Штип, се школувал во Штип, Солун и Скопје, а потоа продолжил со студии по право на Софискиот универзитет. Во раните 1920-ти станал секретар на Тодор Александров, а по неговото убиство влегол во Централниот комитет на ВМРО.

Михајлов ја промовирал идејата за независна и обединета Македонија, но во рамка тесно поврзана со Бугарија, сметајќи ја Пиринска Македонија како нејзино јадро. Како водач на ВМРО од 1925 година, спровел политика на индивидуален терор, организирајќи политички атентати врз противници и воспоставувајќи полуофицијална паралелна власт во Пиринска Македонија со одобрение од бугарската држава. Одржувал врски со Фашистичка Италија, а подоцна соработувал со режимот на Анте Павелиќ во Независната Држава Хрватска, како и со Нацистичка Германија за време на Втората светска војна.

По државниот удар во Бугарија во 1934 година и забраната на ВМРО, Михајлов живеел во егзил во Турција, Полска, Хрватска, Австрија, Шпанија и Италија. Во септември 1944 година, со германска поддршка, накратко се обидел да формира марионетска „Независна Македонија“ во Скопје, но не успеал да обезбеди поддршка.

По војната живеел во Рим, финансиски поддржан од Македонската патриотска организација во САД и Канада. Автор е на повеќетомни мемоари и други дела. Запаметен како поделбена личност, во бугарската историографија се третира како активист за национално ослободување, додека во македонските и левичарските наративи се смета за терорист, соработник и најконтроверзен лидер на ВМРО.