Loading...
Loading...


од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов
Спомени, Том 3: Ослободителна борба 1924-1934 од Иван Михајлов, објавена во 1967 година како дел од неговите повеќетомни мемоари, го обработуваат најбурниот период на внатрешни пресметки, вооружени акции и политички преструктурирања во рамките на ВМРО. Томот се фокусира на периодот по атентатот врз Тодор Александров во 1924 година и ја изнесува верзијата на Михајлов за тоа како организацијата била зачувана, реорганизирана и насочена во време на криза. Наративот комбинира лично сведоштво со политичка аргументација, претставувајќи ја ВМРО како клучна сила што ја брани македонската кауза од српските и грчките државни политики.
Централна теза на томот е тврдењето дека словенското население во Македонија претставувало дел од бугарското национално тело, а дека револуционерната борба била продолжение на бугарските национални стремежи во Македонија. Михајлов опишува казнени акции против наводни соработници, судири со југословенските власти и поширока кампања на вооружен отпор во доцните 1920-ти и раните 1930-ти години. Овие дејствија се прикажани како нужни мерки за спречување на денационализација и политичко потиснување.
Денес публикацијата се третира како извор што претставува бугарско националистичко читање на македонското револуционерно движење. Како мемоар напишан со временска дистанца, делото ги одразува идеолошките убедувања на Михајлов и неговото спротивставување на признавањето на посебна македонска нација. Воедно, томот претставува значаен примарен извор за разбирање на внатрешните поделби во ВМРО, ескалацијата на револуционерното насилство и пошироките геополитички тензии околу македонското прашање во меѓувоениот период.
Иван Михајлов, познат и како Ванчо Михајлов или Радко, бил револуционер и политички лидер на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО). Роден во Ново Село, Штип, се школувал во Штип, Солун и Скопје, а потоа продолжил со студии по право на Софискиот универзитет. Во раните 1920-ти станал секретар на Тодор Александров, а по неговото убиство влегол во Централниот комитет на ВМРО.
Михајлов ја промовирал идејата за независна и обединета Македонија, но во рамка тесно поврзана со Бугарија, сметајќи ја Пиринска Македонија како нејзино јадро. Како водач на ВМРО од 1925 година, спровел политика на индивидуален терор, организирајќи политички атентати врз противници и воспоставувајќи полуофицијална паралелна власт во Пиринска Македонија со одобрение од бугарската држава. Одржувал врски со Фашистичка Италија, а подоцна соработувал со режимот на Анте Павелиќ во Независната Држава Хрватска, како и со Нацистичка Германија за време на Втората светска војна.
По државниот удар во Бугарија во 1934 година и забраната на ВМРО, Михајлов живеел во егзил во Турција, Полска, Хрватска, Австрија, Шпанија и Италија. Во септември 1944 година, со германска поддршка, накратко се обидел да формира марионетска „Независна Македонија“ во Скопје, но не успеал да обезбеди поддршка.
По војната живеел во Рим, финансиски поддржан од Македонската патриотска организација во САД и Канада. Автор е на повеќетомни мемоари и други дела. Запаметен како поделбена личност, во бугарската историографија се третира како активист за национално ослободување, додека во македонските и левичарските наративи се смета за терорист, соработник и најконтроверзен лидер на ВМРО.

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов