Loading...
Loading...


од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов
Спомени, Том 2: Ослободителна борба 1919-1924 г. од Ванчо Михајлов, објавена во 1965 година, го обработуваат периодот на обновена револуционерна активност во Македонија по Првата светска војна. Томот ја опишува реорганизацијата на ВМРО под водство на Тодор Александров и вооружениот отпор против српската и грчката власт во Вардарска и Егејска Македонија. Михајлов го претставува движењето како продолжение на претходната ослободителна борба, нагласувајќи ја тајната организација, селската поддршка и прекуграничните активности.
Мемоарите посветуваат значително внимание и на политичките превирања во Бугарија, вклучително и односите со владата на Александар Стамболиски и дипломатската состојба по Париската мировна конференција. Настани како апсења, бегства од затвор и казнени акции се прикажани како одговор на репресијата и денационализацијата. Низ текстот Михајлов доследно го дефинира населението во Македонија како дел од бугарското национално тело, прикажувајќи ја револуционерната борба како заштита на тој идентитет.
Публикацијата го претставува бугарскиот националистички пристап кон македонската историја. Како мемоар напишан со временска дистанца, делото комбинира лично сведоштво со политичка аргументација и идеолошка рамка. Воедно, томот претставува значаен примарен извор за проучување на внатрешните процеси во ВМРО, атмосферата на меѓувоената балканска политика и спротивставените национални наративи околу Македонија во првата половина на дваесеттиот век.
Иван Михајлов, познат и како Ванчо Михајлов или Радко, бил револуционер и политички лидер на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО). Роден во Ново Село, Штип, се школувал во Штип, Солун и Скопје, а потоа продолжил со студии по право на Софискиот универзитет. Во раните 1920-ти станал секретар на Тодор Александров, а по неговото убиство влегол во Централниот комитет на ВМРО.
Михајлов ја промовирал идејата за независна и обединета Македонија, но во рамка тесно поврзана со Бугарија, сметајќи ја Пиринска Македонија како нејзино јадро. Како водач на ВМРО од 1925 година, спровел политика на индивидуален терор, организирајќи политички атентати врз противници и воспоставувајќи полуофицијална паралелна власт во Пиринска Македонија со одобрение од бугарската држава. Одржувал врски со Фашистичка Италија, а подоцна соработувал со режимот на Анте Павелиќ во Независната Држава Хрватска, како и со Нацистичка Германија за време на Втората светска војна.
По државниот удар во Бугарија во 1934 година и забраната на ВМРО, Михајлов живеел во егзил во Турција, Полска, Хрватска, Австрија, Шпанија и Италија. Во септември 1944 година, со германска поддршка, накратко се обидел да формира марионетска „Независна Македонија“ во Скопје, но не успеал да обезбеди поддршка.
По војната живеел во Рим, финансиски поддржан од Македонската патриотска организација во САД и Канада. Автор е на повеќетомни мемоари и други дела. Запаметен како поделбена личност, во бугарската историографија се третира како активист за национално ослободување, додека во македонските и левичарските наративи се смета за терорист, соработник и најконтроверзен лидер на ВМРО.

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов

од Ванчо Михајлов